حضرت پیامبر (صلی الله و علیه و آله) درباره ی روزه ی ماه رجب می فرماید: هر کس یک روز از این ماه را روزه بگیرد، خشنودى عظیم خدا را به دست آورده، خشم الهى از او دور مى شود، و درهاى جهنّم به روى او بسته خواهد شد!
«سالم» می گوید: چند روزى از ماه رجب مانده بود که به خدمت امام صادق علیه السلام رسیدم. چون نظر مبارک آن حضرت بر من افتاد، فرمود: آیا در این ماه روزه گرفته اى؟ گفتم: نه به خدا، اى پسر رسول خدا! فرمود: آن قدر ثواب از دست داده ای كه اندازه ی آن را کسی جز خدا نمی داند! به یقین، این ماهى است كه خدا آن را بر ماه هاى دیگر فضیلت داده و احترام آن را عظیم نموده و گرامى داشتن روزه داران این ماه را بر خود واجب كرده. گفتم: یابن رسول اللّه، اگر در باقی مانده ی این ماه روزه بدارم آیا به بخشى از ثواب روزه داران آن نایل می شوم؟ فرمود: اى سالم، هر كه یك روز از آخر این ماه را روزه بدارد، خدا او را از سختى سكرات مرگ و از هراس پس از مرگ و از عذاب قبر ایمن می كند؛ و هر كه دو روز آخر این ماه را روزه بدارد، به آسانى از صراط می گذرد؛ و هر كه سه روز آخر این ماه را روزه بدارد، از وحشت بزرگ روز قیامت و از سختی هاى آن روز ایمن مى شود و برات آزادى از آتش دوزخ را به او عطا مى كنند. (۱۱)
امام رضا علیه السلام می فرماید: هر کس روز آخر ماه رجب را روزه بگیرد، خداوند گناهانش را می آمرزد. (۱۲)

کسی که توانایی روزه ندارد، چه کند؟!

حال ممکن است کسانی باشند که نمی توانند حتی یک روز را هم روزه بگیرند. آیا آنان از این همه ارزش و معنویت و اجر و ثواب محرومند؟ آیا هیچ راهی برای آنان نیست؟!
نقل شده است در مجلسی که پیامبر اکرم (صلی الله و علیه و آله) ارزش و فضیلت های بی مثال روزه در ماه رجب را بیان می فرمود، ابوسعید خُدری از حضرت پرسید: ای پیامبر خدا، اگر کسی به خاطر ضعف یا بیماری یا عذر شرعی توانایی روزه نداشته باشد، برای این که به آن چه وصف کردی برسید، چه کار می تواند بکند؟

امیرالمومنین علی علیه السلام می فرماید: هر کس در ماه رجب به خاطر خداوند صدقه دهد، خداوند روز قیامت در بهشت با چنان ثوابی او را اکرام می نماید که نه چشمی دیده، و نه گوشی شنیده، و نه بر خیالی خطور کرده باشد!
حضرت فرمود: هر روز از ماه رجب یک قرص نان (یک وعده غذا) به فقرا صدقه بدهد. قسم به آن که جانم به دست او است، اگر در هر روز این ماه چنین صدقه ای بدهد، به فضیلت هایی که برای روزه ی ماه رجب گفتم، بلکه به بیش تر از آن خواهد رسید. (۱۴)
از برخی روایات به دست می آید که صدقه در ماه رجب ، به تنهایی (علاوه بر جانشینی برای روزه) ارزش بسیار دارد: امیرالمۆمنین علی علیه السلام می فرماید: هر کس در ماه رجب به خاطر خداوند صدقه دهد، خداوند روز قیامت در بهشت با چنان ثوابی او را اکرام می نماید که نه چشمی دیده، و نه گوشی شنیده، و نه بر خیالی خطور کرده باشد! (۱۵)

کسی که توانایی صدقه را هم ندارد چه کند؟

باز ممکن است کسانی باشند که علاوه بر ناتوانی در روزه گرفتن، فقیر هم باشند و توانایی صدقه دادن هم نداشته باشند. آنان چه کنند؟ آیا چاره ای برای آنان نیز هست؟!
پیامبر رحمت و مهربانی می فرماید: کسی که توان روزه درماه رجب ندارد، اگر هر روز صد مرتبه این تسبیحات را بخواند، به ثواب روزه ی ماه رجب می رسد: «سُبْحانَ الإلهِ الْجَلیلِ، سُبْحانَ مَنْ لا یَنْبَغِى التَّسْبیحُ اِلاَّ لَهُ، سُبْحانَ الاْعَزِّ الاْکْرَمِ، سُبْحانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّةَ وَهُوَ لَهُ اَهْلٌ»